Hôm nay đánh dấu kỷ niệm 80 năm chiến thắng của Trung Quốc trong cuộc kháng chiến chống Nhật xâm lược và chiến thắng toàn cầu trong cuộc chiến chống phát xít thế giới. Trên khắp đất nước, các hoạt động kỷ niệm tôn vinh cuộc đấu tranh kéo dài tám năm (1937–1945), trong đó nhân dân Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của cả Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và chính phủ Quốc dân đảng, đã đoàn kết chống lại cuộc xâm lược của Nhật Bản và cuối cùng đã giành được chiến thắng khó khăn.
Cuộc chiến chính thức bắt đầu vào ngày 7 tháng 7 năm 1937, khi quân Nhật tấn công cầu Lư Câu, và quân đội Trung Quốc đã đánh trả, mở ra một cuộc kháng chiến toàn quốc trên quy mô lớn. Trong những năm đầu, khi chính phủ Quốc dân đảng dẫn đầu trong các trận chiến trực diện, ĐCSTQ đã áp dụng chiến lược trường kỳ, đưa Bát lộ quân và Tân Tứ quân vào sâu trong hậu phương địch để tiến hành đấu tranh du kích. Những nỗ lực này đã thiết lập nhiều căn cứ kháng chiến đóng vai trò quyết định trong việc duy trì cuộc chiến.
Đến năm 1938, khi các thành phố lớn như Quảng Châu và Vũ Hán thất thủ, chiến tranh bước vào giai đoạn bế tắc. Bất chấp những chia rẽ chính trị và khó khăn, người dân Trung Quốc, với sự kiên cường và quyết tâm, đã tiếp tục tiến lên. Năm 1945, với việc Liên Xô tuyên chiến với Nhật Bản và cuộc phản công toàn quốc cuối cùng của Trung Quốc, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện vào ngày 15 tháng 8. Ngày 2 tháng 9, Tokyo chính thức ký văn kiện đầu hàng, chấm dứt Thế chiến II.
Đối với Tế Nam, một thành phố mang đậm dấu ấn của cả đau thương và chủ nghĩa anh hùng, ký ức về chiến tranh đặc biệt sâu sắc. Quân đội Nhật Bản chiếm đóng thành phố vào tháng 12 năm 1937, gây ra những tội ác lan rộng. Tuy nhiên, các tổ chức ngầm do Đảng Cộng sản lãnh đạo và các chiến sĩ kháng chiến địa phương vẫn kiên trì, huy động người dân, tuyên truyền chống Nhật và tiến hành đấu tranh vũ trang. Tế Nam đã trở thành một giai đoạn then chốt, nơi tinh thần kháng chiến bất khuất được hun đúc.
Một khoảnh khắc lịch sử đặc biệt đã diễn ra vài tháng sau khi Nhật Bản đầu hàng. Ngày 27 tháng 12 năm 1945—kỷ niệm tám năm ngày chiếm đóng Tế Nam—Tập đoàn quân 43 của Nhật Bản chính thức đầu hàng tại Thư viện Kuixu, nằm trong Vườn Hạ gần Hồ Đại Minh. Buổi lễ long trọng, do Tướng Lý Diên Niên của Chiến khu 11 chủ trì, tượng trưng cho công lý được lập lại. Các sĩ quan Nhật Bản đã rút kiếm và trao trả cho đại diện Trung Quốc, đánh dấu sự kết thúc của cuộc xâm lược Sơn Đông.
Ngày nay, các hiện vật từ buổi lễ đó vẫn được lưu giữ. Tại Thư viện Tỉnh Sơn Đông, du khách vẫn có thể xem tấm bảng viết tay của Lý Diên Niên khắc dòng chữ “Võ lực của chúng ta phát triển”, cũng như Album Kỷ niệm Đầu hàng Tế Nam, Thanh Đảo và Đức Châu, ghi lại chi tiết sự kiện này thông qua hình ảnh và tài liệu viết. Bảo tàng Sơn Đông cũng lưu giữ chiếc bút lông cán tre mà đại diện Nhật Bản đã sử dụng để ký văn kiện đầu hàng, một di vật sau này được học giả nổi tiếng Lỗ Đại Hoàng tặng lại.
Lịch sử hy sinh và kiên cường của Tế Nam trong chiến tranh cũng gắn liền với di sản giáo dục của thành phố. Các cơ sở giáo dục như tiền thân của Đại học Tế Nam ra đời trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt, đào tạo cán bộ và chuyên gia để hỗ trợ cả kháng chiến và tái thiết sau chiến tranh.
Tám mươi năm trôi qua, thành phố không chỉ ghi nhớ chiến thắng mà còn ghi nhớ sự đoàn kết, lòng dũng cảm và những hy sinh đã làm nên điều đó. Trong những ngày lễ kỷ niệm, Tế Nam vừa là nhân chứng vừa là minh chứng cho tinh thần bền bỉ của nhân dân Trung Quốc trong hành trình theo đuổi hòa bình và phục hưng đất nước.