Ngành công nghiệp mạch tích hợp, hay còn gọi là ngành công nghiệp “chip”, là trụ cột trung tâm của hệ thống công nghiệp hiện đại. Trong nhiều năm qua, việc thiếu hụt các công nghệ lõi đã trở thành yếu tố cản trở Trung Quốc vươn lên lĩnh vực cao cấp.
Gần đây, Kế hoạch Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc dân 2025 của thành phố Jinan đã chính thức công bố, trong đó nêu rõ mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng năng lực công nghiệp mới, tập trung xây dựng cao nguyên ngành bán dẫn thế hệ thứ ba.
“Chip của Trung Quốc, do Trung Quốc chế tạo”
Trong bối cảnh bán dẫn thế hệ thứ ba phát triển nhanh chóng, nhiều thành phố trong nước đang đẩy mạnh xây dựng hạ tầng và hệ sinh thái, nhằm đạt mục tiêu “vượt qua trên đường cong”. Là trung tâm kinh tế của lưu vực sông Hoàng Hà, Jinan đang tận dụng lợi thế để vượt qua những “điểm nghẽn” trong lĩnh vực công nghệ lõi.
1. Lịch sử và bước phát triển của ngành bán dẫn tại Jinan
Ngành bán dẫn ở Jinan có bề dày hơn nửa thế kỷ. Năm 1964, Viện Bán dẫn Jinan sản xuất thành công điốt, được ứng dụng trên máy tính điện tử đầu tiên của Trung Quốc, đánh dấu bước tiến lớn trong công nghệ máy tính và mở đường cho phát triển ngành bán dẫn tại thành phố.
Bước sang thế kỷ 21, cùng với sự bùng nổ toàn cầu của ngành bán dẫn, Jinan đã nhanh chóng triển khai các dự án chiến lược. Năm 2008, thành phố được phê duyệt là “Cơ sở công nghiệp hóa thiết kế mạch tích hợp quốc gia”, tạo ra nền tảng tập trung nhân lực, công nghệ và vốn cho ngành bán dẫn.
Sau khi kế hoạch “Made in China 2025” được triển khai, bán dẫn trở thành ngành chủ lực hỗ trợ các lĩnh vực tiên tiến như công nghệ thông tin, robot và xe điện mới. Jinan đã ban hành nhiều chính sách phát triển ngành, trong đó mục tiêu đến năm 2025 là đạt quy mô công nghiệp 50 tỷ nhân dân tệ, với hỗ trợ tài chính lên đến 20 triệu nhân dân tệ cho mỗi dự án.
Trong những năm gần đây, thành phố đạt nhiều thành tựu quan trọng về công nghệ lõi và dự án công nghiệp. Ví dụ:
-
Shandong Tianyue Advanced dẫn đầu về công nghệ cơ sở silic carbide (SiC) dẫn điện, chiếm 12% thị phần toàn cầu, đứng thứ hai thế giới;
-
Shandong Jingjia Semiconductor sản xuất hàng loạt cơ sở GaN đơn tinh thể 2 inch, đáp ứng nhu cầu cao cấp cho 5G và xe điện;
-
Huaguang Optoelectronics phát triển laser đĩa kilowatt tự chủ, thúc đẩy quá trình thay thế thiết bị laser nhập khẩu.
Những thành tựu này cho thấy sức mạnh đổi mới công nghệ của Jinan và đặt nền móng vững chắc cho cao nguyên ngành bán dẫn.
2. Giá trị chiến lược và hệ sinh thái đổi mới
Ngành bán dẫn là ngành công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.
Ngày 12/08/2024, Hiệp hội Mạch tích hợp Thế giới (WICA) công bố Báo cáo thành phố cạnh tranh ngành IC 2023, trong đó Jinan lọt vào top 100 thành phố cạnh tranh toàn cầu. Thành công này nhờ nguồn lực giáo dục và nghiên cứu mạnh mẽ, tạo nền tảng cho hợp tác giữa doanh nghiệp, học viện và viện nghiên cứu.
Ví dụ:
-
Shandong Zhongjing Xinyuan phát triển vật liệu cơ sở SiC với hợp tác toàn diện cùng Đại học Sơn Đông;
-
Shandong Hengyuan Semiconductor phối hợp với Đại học Sơn Đông và Đại học Jinan, vượt qua hàng chục thất bại để phát triển công nghệ tinh thể lithium niobate 12 inch, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quang điện tử;
-
Hình mẫu “giáo sư kiêm chủ tịch” như ông Zhang Lei của Shandong Jingjia thể hiện sự liên kết chặt chẽ giữa học viện và doanh nghiệp, tạo nguồn lực đổi mới và vượt qua các “điểm nghẽn” công nghệ.
Thành phố cũng hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách thúc đẩy trung tâm kiểm chứng khái niệm, trung tâm thông tin lượng tử, trung tâm mạch tích hợp, trung tâm thiết bị y tế cao cấp và trung tâm công nghệ thông minh. Nhờ đó, kết quả nghiên cứu nhanh chóng được thương mại hóa, tăng cường năng lực đổi mới toàn chuỗi.
3. Hướng tới tự chủ và phát triển cao nguyên bán dẫn thế hệ thứ ba
Trong bối cảnh tranh chấp thương mại và phong tỏa công nghệ toàn cầu, việc tự chủ trong ngành bán dẫn là con đường tất yếu để nâng cấp công nghiệp và đảm bảo an ninh quốc gia.
Jinan đang hướng đến cao nguyên bán dẫn thế hệ thứ ba, với kế hoạch:
-
Đến năm 2025, nâng cao năng lực thiết kế IC, đột phá về vật liệu, sản xuất, đóng gói – kiểm thử;
-
Hình thành hệ sinh thái chuỗi công nghiệp khép kín;
-
Nuôi dưỡng 8–10 doanh nghiệp đầu ngành, 20 doanh nghiệp dẫn đầu có khả năng cạnh tranh cốt lõi, đạt quy mô 50 tỷ nhân dân tệ;
-
Phát triển cao nguyên công nghiệp và đổi mới trong lĩnh vực thiết kế mạch tích hợp và thiết bị công suất.
Jinan cũng tổ chức nhiều diễn đàn, sự kiện về bán dẫn, từ hội thảo thiết bị chuyên dụng tại Khu kinh tế Huaiyin 2025 đến các hoạt động kết nối đổi mới giáo dục – công nghiệp IC năm 2024, tạo nền tảng giao lưu công nghệ, vốn và nhân lực hiệu quả.
Các khu công nghiệp bán dẫn, đặc biệt là khu bán dẫn băng rộng, đóng vai trò quan trọng trong việc tích hợp nghiên cứu, sản xuất, văn phòng và sinh hoạt, tập hợp các doanh nghiệp hàng đầu như Shandong Liguan Microelectronics và Shandong Tianyue Advanced Technology, hình thành hệ sinh thái phát triển đồng bộ.
Với những nỗ lực không ngừng, Jinan đang từng bước trở thành cao nguyên công nghiệp bán dẫn thế hệ thứ ba, góp phần vào tự chủ và thịnh vượng của ngành bán dẫn Trung Quốc, biến ánh sáng “chip” của Jinan tỏa sáng trên bản đồ thế giới.